Introductie
Wij zijn Laura Groeneveld, studente Theatervormgeving, en Jannida Langeveld, studente Docentenopleiding Beeldende Kunst. Binnenkort zullen we afstuderen aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht en dit is een van onze afstudeerprojecten.
We hebben dit project zelf ontworpen vanuit de interesse in interactieve kunst in de stedelijke openbare ruimte. Middels dit project, en een research naar andere kunstprojecten, zouden we graag willen weten hoe kunst (beeldende kunst of theater) in de publieke ruimte mensen bij elkaar kan brengen.
We hebben dit project zelf ontworpen vanuit de interesse in interactieve kunst in de stedelijke openbare ruimte. Middels dit project, en een research naar andere kunstprojecten, zouden we graag willen weten hoe kunst (beeldende kunst of theater) in de publieke ruimte mensen bij elkaar kan brengen.
Onderzoeksvraag:
Hoe wordt sociale cohesie bewerkstelligd door interactieve kunst in de stedelijke openbare alledaagse ruimte?
Wat verstaan we onder sociale cohesie?
Het gaat ons om de samenhang (cohesie) in de maatschappij (sociaal), de plek waarin mensen samen leven. Middels het project 'Neem Plaats' bestuderen we de stedelijke omgeving waarbij de stedelingen (mensen die wonen en/of werken in hetzelfde gebied) elkaar ontmoeten door middel van kunst, die geplaatst is in hun alledaagse leefomgeving.
Het gaat ons om de samenhang (cohesie) in de maatschappij (sociaal), de plek waarin mensen samen leven. Middels het project 'Neem Plaats' bestuderen we de stedelijke omgeving waarbij de stedelingen (mensen die wonen en/of werken in hetzelfde gebied) elkaar ontmoeten door middel van kunst, die geplaatst is in hun alledaagse leefomgeving.
Wij denken dat samenhang tussen mensen pas door kunst bewerkstelligt kan worden wanneer de mensen persoonlijk betrokken raken bij het kunstwerk. Daarom vragen we de toeschouwer om zelf 'plaats te nemen' in ons project. Door zelf te participeren raakt de toeschouwer in contact met de andere participerende toeschouwers. Een tafel of een tekening geeft een mooie opening voor het gesprek over het moment, de ander of de plaats van bestemming.
Wat is volgens ons 'interactieve kunst'?
Kunst, een object of een project, waarbij het publiek uitgenodigd wordt deel te nemen aan het kunstwerk. Het kunstwerk lokt een zichtbare reactie uit bij de toeschouwer. Het interactieve kunstwerk is pas af in samenwerking met haar publiek.
Wij hebben voor 'Neem Plaats' gekozen voor een kunstwerk in de vorm van een 'Happening', omdat deze kunstvorm op het snijvlak ligt van onze studies: theater en beeldende kunst.
Wat is een 'Happening'?
Letterlijk: een gebeurtenis of activiteit. In de kunst is een 'happening', een kunstwerk bestaande uit een gebeurtenis die spontaan lijkt, maar vooraf uitgedacht is. De happening dient de openbare orde op een ludieke manier te verstoren en de kunstenaar gaat daarbij een duidelijke interactie aan met de toeschouwer. Kunstenaar en publiek werken samen aan de gebeurtenis die verschillende betekenislagen in zich kan dragen.
Vanwege de samenwerking die wij als kunstenaars aangaan met de niet-kunstenaars spreken we ook wel van een 'Community Art' project.
Wat is 'Community Art'?
Deze term beschrijft het feit dat het kunstwerk met de gemeenschap gemaakt is. De gemeenschap kunnen mensen zijn die al een bepaalde groep uit de samenleving vertegenwoordigen. Maar in ons geval kan in principe iedereen, die ons project tegen komt, mee doen. Het kunstwerk dat door de groep mensen gemaakt wordt heeft vaak als doel samenhang tussen de leden te bewerkstelligen.
Dit project wordt mede mogelijk gemaakt door de Interfacultaire Beurs van de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht.
Uit:
- 'De Tweede Helft, Beeldende Kunst na 1945', Ad de Visser, 1998 SUN (blz. 77)
- http://nl.wikipedia.org/wiki/Happening
- http://formartepura.fo.ohost.de/deel1hfdst3_12happening.htm
- http://www.cultuurnetwerk.nl/cultuureducatie/amateurkunst/community_arts.html
